Dierproefvrij onderzoeksmodel voor reuma ontwikkeld

Professor Tom Huizinga van het Leids Universitair Medisch Centrum heeft samen met TNO een onderzoeksmodel voor reuma ontwikkeld. Door dit model zijn veel minder dieren nodig voor onderzoek naar reuma en medicijnen.
Stichting Stimuleringsfonds Alternatieven voor Proefdieren reikte hem hiervoor de Willy van Heumenprijs uit.

Interview met Professor Huizinga:

Wat is het precies voor een onderzoeksmodel?

Het gewricht wordt nagebouwd in een laboratoriumschaaltje. In dit schaaltje zit aan de onderkant kraakbeen, dat is wat normaal gesproken op het bot zit, daarbovenop zitten cellen die olieën aanmaken die het gewricht normaal soepel houden. Op deze cellen kunnen witte bloedcellen gedaan worden waardoor cellen activeren die het reumagewricht kunnen namaken.

Wordt dit normaal nagebootst in dieren?

Ja, door bij het proefdier afweerreacties op te wekken waardoor hij reuma krijgt. Dit heet Collageen-geïnduceerde arthritis.

Welke dieren worden hiervoor gebruikt?

Over het algemeen ratten en muizen.

Hoeveel dieren worden door dit onderzoeksmodel bespaart?

Dat is moeilijk te zeggen. Onderzoek naar reuma gaat namelijk heel goed waardoor we steeds meer patienten kunnen helpen. Hierdoor worden er ook steeds meer medicijnen ontwikkeld waardoor het reuma onderzoek groeit. Ondanks de groei van dit onderzoek gebruiken we wel minder proefdieren maar wordt door dit gegeven lastig te zeggen hoeveel er werkelijk minder worden gebruikt.

Wordt het onderzoeksmodel al gebruikt?reuma

Ja, er wordt bv heel veel onderzoek gedaan naar artrose (een vorm van reuma), we hebben ontdekt dat meer dikke mensen artrose krijgen dan dunne mensen, op zich is dit logisch vanwege de druk op je gewrichten maar zij krijgen ook meer last van artrose in hun handen.
Dit zou dan door iets in het vetweefsel moeten komen, vroeger werd hier een proefdiermodel voor gebruikt door te testen op dikke en dunne muizen en deze te vergelijken.
Nu kunnen we vetweefsel van dikke en dunne mensen toevoegen in dit invitro model om te onderzoeken hoe het vetweefsel de reuma activeert.

Is dit onderzoeksmodel effectiever dan proeven op dieren?

Moeilijke vraag, in principe wel omdat je gebruik maakt van menselijke cellen en hierdoor effectiever. Mensen zitten nou eenmaal anders in elkaar dan proefdieren, maar aangezien je niet het totale organisme kan bekijken in zo'n schaaltje en ook moet onderzoeken op effecten die medicijnen kan hebben bv op lever of andere organen is het toch weer lastig aangezien dit ook van belang is. Dus ja en nee.

Gaat uw voorkeur uit naar meer van dit soort onderzoeksmodellen?
Jazeker, maar ik denk nooit dat je helemaal zonder proefdieren kan. Om van een idee tot een medicijn te komen heb je zeg maar 30 stappen nodig, door dit soort invitro modellen heb je nog 15 stappen met proefdieren nodig. Ikzelf zou door deze ontwikkeling graag zien dat dit er minder dan 10 worden. Reuma is een vreselijke ziekte dus reuma opwekken bij dieren is ook vreselijk!

Bent u trots op de Willy van Heumenprijs die u heeft ontvangen van Stichting Stimuleringsfonds Alternatieven voor Proefdieren?

Natuurlijk, ik heb wel vaker prijzen gekregen voor ander wetenschappelijk werk en ook dat vond ik leuk maar dit is toch wel een bijzondere prijs aangezien dit een algemeen maatschappelijke prijs is, dat voelt toch anders en ben dus bijzonder trots!

Wat gaat u met de 25.000 euro doen die bij deze prijs zat?
Deze wordt geheel besteed om verder te gaan met onderzoek naar alternatieven voor proefdieren.