2010 is het jaar van de biodiversiteit.

Soortenbescherming is vrijwel altijd 'bescherming van het ecosysteem'

We lezen tegenwoordig vaak over de achteruitgang van planten- of diersoorten. Er bestaat zelfs een zogeheten internationale 'rode lijst' waarop de soorten staan die gevaar lopen uit te sterven. Het lijkt er dan op dat het gaat om die ene soort. Naief zou je kunnen denken, dat als je die bedreigde soort van elders haalt en deze introduceert in de gevarenzone, dat dan het leed weer geleden is. Maar niets is minder waar.

In de natuur gaat het om een web van relaties. Alles heeft met alles te maken. Zo zal het zogeheten Vetblad (Pinguicula) net als andere planten bijzondere eisen stellen aan z'n groeiplaats. Daar mag bijvoorbeeld geen sprake zijn van een voedselrijke situatie. Onbemeste graslanden (waar vind je die nog?) of rietlanden waar het gemaaide riet direct wordt afgevoerd bieden zulke voedselarme situaties. Het heeft derhalve weinig zin om op een speciale plaats Vetblad te kweken om deze plantjes daarna naar een laagveengebied te brengen, waar de plant door de te rijke minerale omstandigheden dreigt te verdwijnen. Het milieu is niet langer geschikt voor het plantje. De leefomstandigheden zullen dus tegemoetkomen aan de "eisen" die vetblad aan z'n groeiplaats stelt.

Hetzelfde geldt voor dieren zoals de Boomkikker. Waar de leefomstandigheden zich wijzigden verdween het dier. Waar juist, zoals in de Achterhoek, de goede omstandigheden werden geschapen, doet de Boomkikker het juist uitstekend. Wie dus soorten wil beschermen, zal zich primair moeten bekommeren om het ecosysteem waarin de soort thuis hoort. Dat vereist enige kennis van ecosystemen en van de eisen die bepaalde soorten aan hun leefomgeving stellen.


Nog ingewikkelder wordt het, als we kijken naar de Blauwe Gentiaan, een bewoner van vochtige heide. Door verdroging en verzuring alsmede door verrijking van de heidegebieden, dreigt deze plant te verdwijnen. De Blauwe Gentiaan is echter waardplant voor een vlindersoort, het Gentiaanblauwtje. Dit vlindertje is bij het leggen van z'n speldeknopgrote eitjes zeer kieskeurig. Ze worden namelijk gelegd aan de bloembodem van de Blauwe Gentiaan. Het verdwijnen van deze plant heeft dus ook gevolgen voor het voortbestaan van de vlindersoort.





Het gevaar van uitsterven heeft rechtstreeks te maken met de noodzaak om de biodiversiteit veilig te stellen. De verscheidenheid van leven die zo maatgevend is voor de kwaliteit van het bestaan. Ook voor ons mensen!


Piet Steltman











Piet Steltman
Directeur Piet Steltman Produkties, voormalig directeur IVN en Dierenbescherming. directeur Piet Steltman Produkties, voormalig directeur IVN, Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie en Dierenbescherming Piet Steltman verteld in het jaar van de biodiversiteit hoe belangrijk de bescherming van het ecosysteem, de soortenbescherming is ook voor mensen.

© Respect voor Leven